De barmhartige Samaritaan Lucas 10:25-37

Anna legt de gelijkenis uit aan de kinderen.

Thema: Wie ben bij voor de ander?

Je zou het ook anders kunnen stellen: Meer zoals het vaak gaat in deze wereld:

Wie is jouw liefde waard?

Wie voldoet aan de voorwaarde om jouw liefde te ontvangen. Wie voldoet aan jouw standaard en kwalificaties?

Zo gaat het vaak in deze wereld. Je zoekt wie past bij jou en anderen hou je op afstand, dat is niet jouw soort, dat zijn niet jouw mensen.

In de Bijbel leren we iets heel anders. Dat gaan we stap voor stap ontdekken.

De grote vraag is: Wat is de boodschap van de Bijbel?

Wat wil God ons door de Bijbel duidelijk maken?

Nou, zegt iemand, dat zal ik je duidelijk maken.

Als het dan toch een openlucht dienst is, laat me van mijn hart geen moordkuil maken.

De Boodschap van Bijbel is precies het gedeelte wat we gelezen hebben. Hier gaat het over:

God liefhebben boven alles en je naaste als jezelf!

De barmhartige Samaritaan is het voorbeeld van het goede leven. Als iedereen doet wat hij doet is de ellende voorbij in deze wereld. Dan hebben we het lek boven water en is de wereld gered.

De taak die we hebben is deze, kinderen leren omzien naar de ander, jongeren helpen niet alleen aan zichzelf te denken, maar zich in te zetten voor degene die het minder hebben dan zij.

Help niet alleen degene die jouw geholpen heeft, maar zet je ook in voor mensen waar je geen klik mee hebt…..

Zo, ja zo zal God tevreden met ons zijn, zo zullen we aanvaardbaar zijn in Gods ogen.

Zo denken we…

Is dit wat Jezus ons leert? Of…

Je voelt hem misschien wel aan.

Het is altijd gevaarlijk dat lezen van de Bijbel.

Iedere keer blijkt weer dat je een te snelle conclusie getrokken hebt.

De Bijbel is veel rijker dan je denkt.

Vanmiddag laten we ons overweldigen door het Woord van God en laten het in al haar kracht over ons komen.

Alles wat ik u zeg kunt u precies zo terugvinden in de Bijbel, ik ben slechts een schatgraver en vanmiddag uw gids zodat je het zelf zult ontdekken, hoe radicaal, hoe rijk en bevrijdend het Woord van God is.

Ga er maar eens goed voor zitten, er is weer veel te leren.

We hebben met elkaar het Lucas Evangelie gelezen. Wat is de boodschap van dit Evangelie?

Lucas beschrijft de weg van Jezus naar het kruis en de opstanding voor mensen die geen Joodse achtergrond hebben. Hij beschrijft Gods redding door het offer van Jezus Christus voor heidenen.

In Hoofdstuk 9 lezen al dat Jezus duidelijk gemaakt heeft dat Hij echt naar het kruis gaat.

Hij is op weg om de grootste daad van naastenliefde te doen.

Ja, Hij zal zijn leven geven voor mensen die helemaal niet op Hem zitten te wachten.

Ja, Hij zal sterven voor vijanden!

De leerlingen van Jezus mogen het goede nieuws over Zijn redding vertellen aan de mensen.

Jezus leert hun dat hun identiteit nooit ligt in wat ze doen, maar wie ze zijn.

Hun grootste blijdschap moet niet het effect van hun werk zijn, maar het feit dat ze kind van God zijn.

Dat is de opbouw, dat is de aanleiding voor wat nu komen gaat.

In dit hele gebeuren staat er iemand op. Een wetgeleerde Het is niet een van de leerlingen/discipelen van Jezus, maar een man van formaat.

Iemand die de hele Bijbel uit zijn hoofd kent en de wet van God in al haar facetten kent en toe kan passen. Sommige noemen hem een advocaat, anderen een theoloog. Ik denk dat het een soort mix is.

Duidelijk iemand om rekening mee te houden.

Wat doet hij? Hij staat op voor Jezus, op zich een daad van respect, maar hij blijkt Jezus niet te respecteren.

Hij staat op om een uiterst interessante vraag te stellen.

Meester, wat moet ik doen om het eeuwige leven te beërven?

Het lijkt een diepgaande geestelijke vraag. Maar het addertje zit onder het gras…

Het motief van de vraag is fout. Het is geen eerlijke vraag!

Als je heel goed luistert hoor je vaak hoe mensen alleen al met de vraag de mist ingaan.

Kijk maar:

De vraag is: Wat moet ik DOEN om het eeuwige leven te BEËRVEN?…

Kun je iets doen om iets te erven?

Wat moet je doen om veel te erven? Dat is glashelder

Lid zijn van een rijke familie misschien?....

Wat moet je doen om bij een juiste familie te horen?

Je ouders kiezen?….. maar dat gaat niet….

Je kunt dus niets doen om te erven. Dat is een geschenk.

Geen antwoord!

Omdat de vraag niet deugt, krijgt hij ook geen antwoord van Jezus.

Hij krijgt van Jezus een glasheldere vraag terug.

Dat gebeurt trouwens heel vaak, dat Jezus een vraag beantwoord door een wedervraag te stellen.

Jezus probeert niet onder de vraag uit te komen, maar leert hiermee dat de vragensteller zelf in een web van list en bedrog zit.

Door eenvoudig een vraag terug te stellen probeert hij de advocaat in te laten zien Hij, Jezus heel anders naar de werkelijkheid kijkt.

Let op, degene die de vraag stelt is een wetgeleerde/advocaat en theoloog.

Als hij een vraag stelt over eeuwig leven, laat hij dan goed in zijn Bijbel lezen. Die ken hij uit zijn hoofd.

Daarom vraagt Jezus hem hier nadrukkelijk naar:

Herziene Statenvertaling Hoofdstuk 10

Wat staat er in de Wet geschreven? Wat leest u daar?

Het antwoord is zo snel gegeven.

Dit staat er in de wet over het ontvangen van het eeuwige leven…

Daar is niets tegenin te brengen Jezus.

U moet ook geen discussie aangaan met een advocaat/theoloog over de wet van God, dat verliest U altijd.

En daarbij kan Jezus hier zeker niets tegenin brengen.

Want de woorden die de advocaat spreekt is een citaat van de woorden van Jezus die Hij eerder uitgesproken heeft.

Eigenlijk zegt de advocaat: Jezus u en ik zitten op een lijn. Knap staaltje retorica… (net als in de politiek, u moet het toch wel met mij eens zijn dat….

Nou, dat is de vraag of Jezus en hij op een lijn zitten.

Mensen denken wel vaker op een lijn met Jezus te zitten…

Maar dan blijkt het toch weer anders te zijn.

We krijgen God niet in de vingers,

Hij laat Zich niet vangen door onze woorden.

Hij is altijd groter en heerlijker. Hij is God.

Maar hoe zit het dan precies?

Als de advocaat de woorden van Jezus citeert, dan moet het toch wel goed zitten?

En hier gaat het mis.

Want het klopt, Jezus heeft gezegd dat het grote gebod is: God liefhebben boven alles en het 2e gebod is je naaste liefhebben als jezelf.

Maar let op. Jezus heeft heeft dit gezegd op de vraag van een andere advocaat.

Die vroeg hem: Wat is het grooste gebod in de wet? (Markus 12:28)

En hier zit de crux.

Jezus heeft dit grootste gebod nooit in verband gebracht met het beërven van het eeuwige leven.

Iets wat je erft/ontvangt, krijg je nooit door jouw perfecte leven.

Via de ladder van de geboden heeft nog nooit iemand de hemel bereikt….

Daar is heel de Bijbel glashelder over, zowel in het OT als in het NT.

Om de man vast te laten lopen in zijn eigen dubieuze vraagstelling zegt Jezus:

U hebt juist geantwoord. Doe dat en u zult leven.

Je wilt wat doen, Jij wilt een erfenis door hard werken verdienen? Doe het maar!

Iemand schreef heel scherpzinnig:

Wie aan dit soort normen voldoet, heeft geen genade nodig, die hoeft niets te erven…

Als je God echt liefhebt met je hart ziel en verstand en als je echt je naaste liefhebt als jezelf, dan

heb je geen vergeving nodig.

Dan heb je geen genade nodig en dan hoef je niet bij de juiste familie te horen om te erven…

(Carson)

Wanneer mensen de wet van God vaak horen zijn er twee reacties.

Er zijn mensen die op de een of andere wonderlijke manier het idee in hun hoofd krijgen dat zij, in tegenstelling tot anderen Gods wet wel houden….

Ze zijn redelijk godsdienstig, houden zich aan allerlei regels en gebruiken, worden door anderen hoog aangeschreven.

Als ze in de spiegel kijken zijn ze beste tevreden met zichzelf.

Ze redden het prima in het leven en hebben er een hekel aan dat anderen zo slordig leven.

Ja, waarom zou God mij niet het eeuwige leven geven? Ik ben de meest geschikte persoon om het eeuwige leven te ontvangen….

Ze kunnen prima uit de voeten met de woorden van Jezus:

Doe dat en u zult leven….

Het woord GENADE kennen ze niet. Daar hebben ze eigenlijk een hartgrondige hekel aan…

Ze kennen het woord genade niet voor zichzelf en…. niet voor anderen…

Ze doen zich voor als volgelingen van Jezus, maar zijn slechts godsdienstig en dat zijn 2 heel verschillende dingen.

De andere reactie op het horen de wet van God is wanhoop.

Dat lukt me nooit!!!

God liefhebben boven alles, schei toch uit….

Iedereen die denkt dat hij hier in de buurt komt, heeft niet begrepen hoe hoogstaand Gods wet is en hoe ziekelijk wij mensen van onszelf houden.

De plaats van verering, de troon in ons hart waar iedereen voor moet buigen, daar zitten we zelf op!

Iedereen die denkt dat hij in de buurt van dit gebod komt, is krankzinnig, dom of dwaas.

Het is nogal exclusief hé….

God, opofferend liefhebben boven alles!

Dus als het over onze liefde gaat heeft dat een exclusieve focus op God de Allerhoogste.

Hoe dieper je hier over nadenkt, hoe absurd het is dat mensen denken dat ze hier wel in de buurt komen.

Als je dit denkt ben je gewoon zo blind als een mol….

En dan zijn we nog maar op de helft van het grote gebod….

En dan de liefde tot de naaste.

Je naaste liefhebben zoals je jezelf liefhebt.

Ga het maar proberen….

Je kunt doen alsof, de schone schijn ophouden en volhouden dat er mensen zijn die dit doen.

Laat me je even uit de droom helpen. Dit komt bij ons mensen niet op… Het zit er bij ons gewoon niet in…

Ga gewoon even op een schoolplein kijken en luisteren…

Kijk wat er gebeurt in een groep als de juf of meester even niet in de buurt is.

Kijk hoe ze omgaan met het kind dat er net wat anders uitziet….

Je naaste liefhebben als jezelf….

Probeer het pubers te leren…..

Het enige waar ze heel de dag mee bezig zijn is de verering en de aanbidding van hun eigen IK….

Geef me een leeftijdscategorie waar het beter wordt?

Jong volwassenen?

Volwassenen?

Mensen van middelbare leeftijd?

Ouderen misschien?

Kijk en luister maar eens in de ouderenzorg.

Hoe ouder mensen worden, hoe meer ze op zichzelf gericht zijn….

Daarbij vergeleken valt de kleuterschool nog mee….

Je naaste liefhebben als jezelf, hoe langer je er over nadenkt hoe onmogelijker het wordt.

De mens heeft God niet lief boven alles!

De mens heeft zijn naaste niet lief als zichzelf.

Op geen enkel front!

Dat is de conclusie van de Bijbel en die conclusie zien we elke dag in de praktijk van het leven!

Dat is de confrontatie die Gods wet aangaat met ons.

Just try it…

Hier gaan zovele mensen de mist in als ze in aanraking komen met Gods geboden.

De eerste les die je moet leren is deze:

De wet van God is geen manier om ergens te komen.

De wet van God is geen pad naar het eeuwige leven, het is een manier van leven. (2x)

Het is de manier van leven voor hen die kind van God zijn geworden en door Gods kracht verlost worden van hun ik-gerichtheid.

Het is wat de Bijbel de wandel door de Geest noemt. Het leven wat voortkomt uit de liefdesband met God wat je leven totaal verandert.

Het is dus geen prestatie maar toewijding

Geen activiteiten, maar een houding

Zo komt er ruimte en liefde voor God en de naaste.

We leren dus vanmiddag

Gods wet is het middel om ons als mensen, ook als christenen door de mand te laten vallen.

Gods wet leidt tot failissament om ons te leren leven van genade en genade alleen!

Alleen door Gods bovennatuurlijke genade komt er een nieuw verlangen in je leven om voor Gods plezier te leven en je leven te geven als een offer voor je naaste. Nee, dat is geen verlies, maar winst. Dat doet de christen met groot vertrouwen omdat hij weet dat in vergelijking met het kruis van Christus niets van ons een offer genoemd mag worden. En daarbij is er grote loon voor alles wat we hier op aarde inleverde voor Hem. Ja, Jezus is het waard! Jezus is mijn leven waard!

We keren terug naar de geschiedenis…

Hier kan het verhaal stoppen.

Gelijk bij het horen van het eerste gebod staat het schaamrood je op de kaken.

God liefhebben....

God ik kan niets doen om het eeuwige leven te verdienen. Mijn hart deugt niet.

God het lukt mij niet, hoe hard ik het ook probeer, ik kan het niet…

Als jij het niet kunt, misschien kun je er eens over nadenken of je het niet door een ander kunt laten doen.

Als jij het zelf niet redden, misschien kun je op zoek gaan naar een Redder?….

Zo ver is deze theoloog/advocaat niet

Hij slaat de vraag naar het eerste gebod compleet over omdat hij denkt dat hij door zijn studie en door het houden van een set regels zijn liefde tot God al ruimschoots heeft laten zien.

Hij heeft er zelfs zijn werk van gemaakt om met het Woord van God bezig te zijn, dus ja, daar valt niets op aan te merken, toch?…

29 Maar hij wilde zichzelf rechtvaardigen en zei tegen Jezus: Wie is mijn naaste?

Weet je nog? Wie is mijn liefde waard? Wie voldoet aan mijn standaard om mijn liefde te ontvangen?…

Maar eigenlijk gaat het daar niet om. De motivatie die achter de vraag zit zegt veel meer dan de vraag zelf.

Maar hij wilde zichzelf rechtvaardigen….

Wat is dat toch met ons mensen.

Die bizarre keuzen die we maken als ons geweten begint te knagen.

Dat we er dan voor kiezen om met woorden ons straatje schoon te vegen en de schuld bij de ander te leggen.

We doen alles om maar niet te hoeven toe te geven dat we Gods wet niet halen en schuldig zijn.

Onszelf rechtvaardigen, dat hebben we geleerd van Adam. De vrouw die U mij gegeven hebt….

Je eigen straatje schoonvegen en zo mogelijk de ander de schuld geven, om om maar niet te hoeven buigen voor God…

Met het feit dat we onszelf rechtvaardigen vallen we door de mand… Het is een symptoom van onze extreme zelfliefde.

Weet je hoe je een christen wordt?

Hoe wordt je van iemand die op weg is naar de ondergang een kind van God?

Als je stopt met jezelf te rechtvaardigen en je door God vrijgesproken wordt.

De enige manier om met God in het reine te komen is als Hij jouw rechtvaardigt op grond van wat Jezus gedaan heeft voor jou aan het kruis.

Als God jou rechtvaardigt dan draait Hij nooit om de hete brei heen.

Hij zegt niet dat het wel meevalt met jou.

Je bent een zondaar, een opstandeling, geen slachtoffer, maar een dader.

Jij kunt jezelf niet redden, je moet gered worden!

Als je je vertrouwen stelt op Mijn geliefde Zoon Jezus Christus en Zijn offer aan het kruis, dan spreek Ik als rechter je vrij. Jezus heeft jouw straf gedragen. Hij heeft jouw kwaad weggedragen aan het kruis en jij krijgt, uit genade vergeving en het nieuwe leven dankzij Jezus.

Daar, daar wordt je een ander mens van.

Zoveel liefde en genade transformeert je leven totaal.

De Bijbel noemt dit wedergeboorte. Alsof het licht is aangegaan in je leven. Je verlangen en je houding wordt echt anders. Je leeft van vergeving om veel vergeving te kunnen geven. Je leeft van de zachtmoedigheid van God om zachtmoedig te kunnen zijn. Heel mooi wordt dit in de Bijbel weergegeven met de vrucht van de Geest.

Galaten 5:22

De vrucht van de Geest is echter: liefde, blijdschap, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid, zelfbeheersing.

Zie je dat dit allemaal van binnenuit komt.

De God van hemel en aarde is het nooit te doen om de schone schijn, om een set daden. Hij is uit op je hart…. Waar je hart vol van is, getuigen je daden van….

Dat zie je gebeuren in het verhaal dat we gehoord hebben.

Maar een Samaritaan die op reis was, kwam in zijn buurt, en toen hij hem zag, was hij met innerlijke ontferming bewogen.

Hij ziet hetzelfde als de priester en de leviet. Hoe komt het nu dat hij anders handelt?

Wat maakt nu dat deze man zijn zakenreis niet vervolgt, maar zichzelf in gevaar brengt voor die Jood die daar ligt dood te gaan?

Zijn hart…

Met innerlijke ontferming bewogen

Met ontferming bewogen…. Hij had compassie met hem…

Alle Bijbelkenners hebben dit al vaak gehoord. Over wie gaat het dan in de Bijbel? Over God! Het gaat over het hart van Jezus Christus voor mensen die wel een hoge roeping hebben, maar door eigen schuld in grote problemen zijn gekomen.

Hij wrijft ons niet onder de neus dat het toch onze eigen schuld is, maar ontfermt Zich.

Dat wat de Samaritaan doen wijst naar wat Jezus heeft gedaan voor vijanden.

Hij heeft Zich vernietigd, de houding van een slaaf aangenomen en is voor ons de slavendood gestorven aan het kruis! (Fill. 2)

Dat brengt Jezus in dit verhaal tot zijn conclusie.

Niet: Wie is mijn liefde waard?

Maar: Wie is de naaste geweest in dit verhaal?

Degene die hem genadig geweest is.

Wie is degene van wie je het echt moet hebben in je leven? Bij wie moet je zijn om verlost te worden van de dood,

Bij Wie moet je zijn om verlost te worden van de verstikkende ik-gerichtheid van je leven?

Bij Hem die de slavendood is gestorven voor vijanden!

Bij Hem die mens is geworden om te kunnen lijden en te sterven aan een kruis.

De advocaat had het mis toen hij dacht dat hij met zijn dubieuze leven, met zijn handige redeneringen zich wel in het koninkrijk kon wurmen.

Het Koninkrijk van God is niet voor mensen die zichzelf rechtvaardigen en anderen veroordelen. Het is voor hen die zichzelf veroordelen en Jezus Chrisus aanklampen om vergeving en genade.

Herziene Statenvertaling Hoofdstuk 3

16 Want zo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft.

17 Want God heeft Zijn Zoon niet in de wereld gezonden opdat Hij de wereld zou veroordelen, maar opdat de wereld door Hem behouden zou worden.

Als je de knieën buigt voor Hem en je vertrouwen stelt op wat Jezus aan het kruis gedaan heeft, wordt je een kind van God, dan wordt je naam opgeschreven in de hemel. De Geest van God komt in je wonen en zal je een zacht hart geven zodat je sprekend gaat lijken op Jezus en de daden van de Samaritaan na gaat doen.

Wie ben jij voor de ander?

Door genade ben wil ik als Jezus zijn voor jou. De ontferming en de liefde die Jezus voor mij had, geef ik aan jou.

Amen.

Laten we bidden.