Bidden deel 3 - Bidden is lofprijzing

Gemeente van onze Heere Jezus Christus,

Een gebed is iets heel persoonlijks. Iets tussen jou en God. Vanmiddag stappen we ons gebedsleven binnen. Daarbij de vraag: Hoe bid jij? Hoe is jouw gebed opgebouwd?

Jezus leert ons in het Onze Vader dat voordat we aan onze vragen en wat we in ons leven nodig hebben, we eerst Gods naam zullen heiligen. Bidden is dus meer dan vragen. Bidden is in de eerste plaats God ontmoeten. Maar Wie is God eigenlijk? God laat Zich kennen in Zijn Naam. Wanneer je die Naam uitspreekt, weet je Wie God is. Maar waarom is het dan nodig om Gods Naam niet God Zelf te heiligen? God is toch God en Hij kan daar toch ook Zelf voor zorgen? Daar heeft Hij ons en ons gebed toch niet voor nodig? Dus, welk doel heeft het bidden om het heiligen van Gods naam? Trouwens, wat is Gods naam heiligen eigenlijk?

Goede vragen! Aan de hand van de Bijbelgedeeltes die we hebben gelezen, gaan we vanmiddag ontdekken wat de Heere Jezus bedoelt met: “Onze Vader, Die in de hemel zijt, Uw naam worde geheiligd” en welk doel dit gebed heeft.

Thema voor de verkondiging is: Bidden is lofprijzing

1) Gods naam kennen

2) Gods naam heiligen

3) Gods naam prijzen

Gods naam kennen

Mozes is in de woestijn. Hij hoedde daar de kudde van zijn schoonvader. Op een dag is hij zover weg in de woestijn dat hij bij de Horeb, de berg van God, aangekomen is. Er staat een struik in brand, iets dat wel vaker gebeurde. Toch intrigeert dit verschijnsel Mozes enorm, omdat hij ontdekt dat de struik niet verbrandt. Terwijl hij dit wonderlijke gebeuren onderzoekt, verschijnt ineens de Engel van de Heer. Direct daarop begint God te spreken: “Mozes, kom niet dichterbij! Dit is heilige grond. Doe daarom je schoenen van je voeten. Mozes, Ik heb het klagen van Mijn volk in Egypte gehoord. Daarom stel ik jou aan als leider over het volk. Jij moet Mijn volk uit Egypte laten gaan. Let My people go! Jij moet het volk hier bij deze berg brengen, zodat zij Mij hier kunnen dienen”.

Mozes is echt onder de indruk van deze verschijning van God. Toch vraagt hij zich af: Wie is God dan eigenlijk? Die vraag leeft mogelijk niet alleen bij Mozes maar ook bij het volk dat Mozes namens God uit Egypte zal leiden. Ja, Mozes weet wel dat God de God is van Zijn voorouders. Dat zullen de Israëlieten ook nog wel weten. Maar wat is Gods naam? Dan zegt de HEERE: ”Mijn Naam is JHWH, dat wil zeggen: ‘Ik ben die Ik ben’. Zeg maar tegen de Israëlieten: “Ik ben heeft mij naar jullie gestuurd”.

Gods naam JHWH betekent dus: ‘Ik ben die Ik ben’. Het is een van de vele vertalingen van de naam JHWH. Je kunt JHWH namelijk ook vertalen met “Ik zal zijn Die Ik zijn zal” of “Ik ben Die er zijn zal” of “Ik zal er zijn”. Eerlijk gezegd, het is een raadselachtige naam. Een Naam met een diepe betekenis, want de Naam zegt namelijk alles over Wie God is. God is er en Hij zal er zijn. Hij was er dus niet alleen voor Mozes en het volk. Nee, Gods naam maakt duidelijk dat Hij er nu ook is. Ook bij ons, door het geloof. Hij is bij ons NU en altijd. Op elk moment van je leven, in voor- of tegenspoed. JHWH, Gods Naam laat zien dat Hij er altijd zal zijn. Gods naam laat zien dat God heel betrouwbaar is! Je kunt op Zijn Naam aan.

In het Nieuwe Testament wordt de betekenis van Gods naam nog veel concreter en meer zichtbaar. Jezus leert Zijn leerlingen bidden. Het gebed begint met ‘Onze Vader, die in de hemel is’. Dat is de Naam van God die Jezus ons leert. Ook nu geldt: zoals God heet, is Hij! Hij is onze Vader. Die Naam van God roept heel veel vertrouwen op. Want God zorgt als Onze Vader voor Zijn kinderen, hier op aarde. Onze Vader in de hemel mogen we door het geloof helemaal vertrouwen en liefhebben.

Maar Jezus leert ons ook dat Onze Vader, een Vader is, Die in de hemel woont. De hemel is vol van Zijn licht, Zijn majesteit en glorie. God is de grote ontzagwekkende God. Wij mensen zijn kleine mensen die op aarde wonen. Omdat Onze Vader in de hemel woont, moeten we ontzag hebben voor Hem. Want Hij is een Vader, Die anders is dan andere vaders. Daarmee is Hij uniek. Door het geloof mag je je helemaal als een kind aan Hem overgeven. Vol vertrouwen en ook vol kinderlijk ontzag voor Zijn grootheid en majesteit.

In Joh. 17 dankt de Heere Jezus dat Hij Gods Naam aan Zijn leerlingen heeft geopenbaard (Joh. 17). Hoe heeft Jezus dit dan, als Gods Zoon, gedaan? Door Zijn hele leven hier op aarde. Gods naam is zichtbaar geworden door Jezus komst naar deze aarde. Door Zijn geboorte werd gewoon letterlijk zichtbaar dat God er werkelijk is. Gods Zoon is mens geworden. Gods naam is ook door Jezus wonderen zichtbaar geworden. Jezus heeft mensen genezen en daarmee geeft Hij Gods Naam inhoud De ‘Ik ben bij je’ ziet naar je om, Hij geneest je. Gods naam wordt door Jezus ook zichtbaar gemaakt door Zijn warme hart, Zijn barmhartigheid voor de zwakken en de outsiders van de maatschappij. Zo merkten deze mensen Gods naam ‘Ik ben bij je’ heel concreet op. 

Zo is dat nu ook nog! Want we hebben al geconstateerd dat Gods Naam ‘Ik ben bij je’, niet alleen in de tijd van Mozes geldig was of alleen in de tijd van Jezus. En doordat Jezus ook daadwerkelijk inhoud heeft gegeven aan Gods Naam, Gods naam heeft geopenbaard, is de inhoud van Gods naam alleen maar duidelijker geworden. Dat geeft je troost, moed en uitzicht, juist wanneer je aan je zorgen of problemen denkt. Jezus heeft laten zien dat God de Vader is zoals Hij is. De ‘Ik ben bij je alle dagen van je leven’!

Gods naam heiligen

Gods Naam spreken we als eerste uit in Onze Vader. Jezus leert ons daarbij ook dat ‘Uw Naam worde geheiligd’. Waarom is het nodig dat WIJ Gods naam heiligen? Kunnen wij dat wel? Je kunt je dat heel oprecht afvragen. Om een antwoord te vinden op die vraag is het belangrijk om de betekenis van het woord ‘heiligen’ scherp te krijgen. Het woord ‘heiligen’ betekent oorspronkelijk ‘afgezonderd, onderscheiden van anderen en daarmee anders dan anders’. Het woord drukt daarmee heel scherp uit wat het verschil is tussen God en alles wat niet God is. God is heilig, dan betekent die zin ook direct dat God echt God is, onderscheiden van anderen en daarmee anders dan anderen. Het woord heiligen betekent in deze lijn dan: afzonderen met een speciale bedoeling. Wanneer we Gods Naam heiligen, dan zonderen we daarmee Gods Naam af van alle anderen namen. We erkennen daarmee direct dat God is zoals Zijn naam is. God is de ‘Ik ben die Ik ben’.

In de Tien geboden worden we opgeroepen om Gods Naam te eren, hoog te houden. Daarom mogen we Gods Naam niet misbruiken of lasteren. Zorgen wij er dan op die manier voor dat wij Gods Naam heiligen? Om heel eerlijk te zijn, niet altijd! De catechismus is daar ook heel eerlijk in. Aan het einde staat namelijk een soort gebed: ‘Geef ook dat wij heel ons leven daarop richten, dat Uw Naam door onze gedachten, woorden en daden niet gelasterd wordt, maar geëerd en geprezen wordt’. Dat is toch een heel eerlijk beeld van jou en mij? Door onze daden en woorden, door onze verkeerde voorbeelden, onteren we Gods Naam vaker dan dat we Gods Naam heiligen. Moeten en kunnen wij er dan wel voor zorgen dat Gods Naam geheiligd wordt? Is dit gebed dan als het ware een gebed zonder eind?

Wanneer je goed naar de taal van de Bijbel gaat kijken, ontdek je iets bijzonders! Letterlijk staat er (aoristus imperatief passief): Laat Uw Naam door Uzelf worden geheiligd. Of: Wilt U er Zelf voor zorgen dat Uw Naam geheiligd wordt? Zie je wat er gebeurt? Voor het heiligen van Gods Naam wordt een rechtstreeks beroep op God Zelf gedaan. Alleen God Zelf kan het doen.

Hoe? Doordat Hij mensen ertoe aanzet. God neemt het initiatief voor de heiliging, tot het apart zetten van Zijn Naam. Daarbij schakelt Hij door het geloof ons in. Niet passief, maar actief. Als gelovige word je actief ingeschakeld om Zijn Naam groot te maken. Dat doe je door in je leven van alledag, met vallen en opstaan, getuigen van de Naam te zijn. Laat de mensen op je werk, op school, tijdens het sporten of waar dan ook maar in je leefomgeving zien wat Gods Naam Ik ben in jouw leven betekent. Natuurlijk, dat is niet altijd gemakkelijk. Hoe bijzonder is het dan dat Jezus ons leert dat God er Zelf voor wil zorgen dat Zijn Naam geheiligd wordt? Dat geeft je dan in je gelovig leven van alledag weer rust en vertrouwen! Ik moet niet, maar ik mag getuigen van Gods Naam. Want God zal uiteindelijk Zelf de inhoud van Zijn Naam ‘Ik ben erbij’ wel duidelijk maken en tot zijn doel laten komen. Welk doel? Dat Gods Naam door iedereen geprezen zal worden.

Gods naam prijzen

God prijzen in je gebed kun je leren. Jezus leert het als eerste in het Onze Vader. Wat is God prijzen dan precies? Eigenlijk hebben we het antwoord zojuist bij het heiligen van Gods Naam al gekregen. Gods Naam zegt namelijk Wie God is, namelijk: ‘Ik ben erbij’. Je prijst God dus om Wie Hij is. Het prijzen van God staat nog los van wat Hij aan je geeft. Want voor wat God aan je geeft, kun je Hem vooral danken.

Er is dus verschil tussen prijzen en danken. Wanneer je God dankt, dan eer je Hem voor alles wat Hij geeft en telkens weer geeft. Bijvoorbeeld: ‘Dank, Heer, voor alles dat U mij geeft. Dank voor alle zegeningen elke dag. Dank dat U mij ziet en kent. Dank voor de kracht die U mij geeft’.  Door te danken geef je God de eer die Hij toekomt. Bij danken gaat het, net zoals bij prijzen, dus altijd om de eer van God. Wanneer je God prijst, dan eer je Hem niet alleen om wat Hij geeft. Nee, wanneer je God prijst gaat het om Wie God is. Je prijst Hem, ondanks alles. Of je nu iets gekregen hebt van God of niet. De lofprijzing van God richt zich dus helemaal op Wie God Zelf is.

Wat moet je dan zeggen als je God wilt prijzen? Om dat helder en duidelijk te krijgen, hebben we vanavond een van de vele lofpsalmen gelezen, Psalm 145. Het is een lofzang van David. Deze psalm is een prachtig voorbeeld van de lofprijzing en de lof aan God. Daar is de hele psalm vol van. Het lijkt alsof de dichter in de eerste twee verzen ‘op gang’ moet komen met zijn lofprijzing. “Ik zal U roemen, Uw naam loven” “Ik zal U loven en Uw naam prijzen”. Ik zal, ik zal… Wil de dichter God wel loven?

Misschien is dit wel herkenbaar voor je. Je zoekt naar woorden om God groot te maken. Hoe en met welke woorden prijs je God? Psalm 145 helpt jou en mij. In vers 3 staat: “Groot is de HEERE en zeer te prijzen”. Begin je lofprijzing dus maar met: “Grote God, ik wil U loven, U prijzen!” Wanneer je dat met je hele hart doet, ben je God al aan het prijzen. En dan? Kijk wat de dichter doet! Hij begint gewoon God te prijzen voor de schepping. In de schepping en de natuur is toch te zien hoe groot en machtig God is?

Dus, God prijzen kan heel goed wanneer je een prachtige wandeling aan het maken bent. Met en zonder woorden kun je God prijzen om wat je ziet, hoort, ruikt en misschien wel proeft! Het kan ook op een heel donkere avond, terwijl je naar de sterrenhemel kijkt. Prijs God voor het heelal dat Hij geschapen heeft. Er zijn zoveel mogelijkheden om God te loven en te prijzen. Want God is groot! Hij is de almachtige Schepper.

Daarbij leert de psalm ons ook om God te prijzen om Wie Hij is: “Genadig en barmhartig is de HEERE, geduldig en groot aan goedertierenheid. De HEERE is goed voor allen goed. Zijn barmhartigheid rust op al Zijn werken!” Met deze woorden prijst de dichter God om Wie Hij is. Zo is JHWH, de Ik ben die Ik ben. God is genadig, barmhartig, geduldig en groot aan goedertierenheid. Prijs Hem daarom! Hoe komt het dat God zo is? De Ik ben die Ik benis zo, door wat Jezus aan het kruis heeft gedaan. Prijs daarom de Vader, prijs de Zoon, prijs daarom de Geest, Die in ons woont!

Oefen je daarom in de lofprijzing aan God. Maak Zijn Naam groot. Als je God zo in elk gebed probeert te prijzen, zul je waarschijnlijk al snel merken dat je woorden tekortkomt of woorden gaat herhalen. Dat zie je ook bij de dichter van psalm 145. Hij blijft God maar prijzen om Wie Hij is! Wanneer je echt woorden tekortkomt, sla dan de Bijbel maar open. Er zijn genoeg lofliederen in de psalmen. Ook in andere Bijbelboeken kom je de lofprijzing tegen (vb. Openb. 4). Je kunt dus de woorden van de Bijbel gebruiken om Gods Naam, om God groot te maken. Natuurlijk mag je ook eigen woorden kiezen, of woorden of liederen van anderen. Zolang de woorden maar aansluiten bij wat God ons in de Bijbel leert. Het gaat daarbij niet om heel mooie en eerbiedige woorden. Breng God de eer, prijs Hem, met woorden uit je hart!

Het thema van deze preek is: Bidden is lofprijzing. Lofprijzing staat in het Onze Vader voorop. Daar begint het gebed dus mee. Is dat bij jouw en mijn gebed ook zo? Niet altijd of misschien helemaal niet. Daarom zegt de catechismus heel eerlijk: Geef dat wij heel ons leven, ons gebed, daarop richten!

HEERE, leer ons bidden. HEERE, leer ons om U te prijzen, om Wie U bent!

Want, Uw Naam is: Ik ben die Ik ben. Naam van alle namen, aan uw Naam alle eer!

Prijs de Vader, prijs de Zoon, prijs de Geest. Van nu aan tot in alle eeuwigheid.

Amen.