20251225 - Dienst 1e kerstdag HG Den Ham

Orde van dienst

Stil Gebed, Votum en Groet

Lied: Psalm 118:1

Geloofsbelijdenis: Heidelbergse Catechismus zondag 5

Vraag 12: Wanneer wij dus naar het rechtvaardig oordeel Gods nu een eeuwig straf verdiend hebben, blijft er dan nog een middel over, waardoor wij deze strad zouden kunnen ontgaan en weer in genade aangenomen worden?

Antwoord: God wil dat aan zijn gerechtigheid genoegdoening geschiedt; daarom moeten wij of zelf of door middel van een ander volledig genoegdoening geven.

Vraag 13: Kunnen wij zelf genoegdoening geven?

Antwoord: Volstrekt niet. Wij maken zelfs de schuld nog dagelijks groter.

Vraag 14: Kan iemand die enkel schepsel is voor ons genoegdoening geven?

Antwoord: Neen. Want ten eerste wil God niet aan een ander schepsel de schuld toerekenen die de mens op zich geladen heeft; ten tweede kan ook niemand die enkel schepsel is de last van Gods eeuwige toorn tegen de zonde dragen en anderen daarvan verlossen.

Vraag 15: Wat voor een Middelaar en Verlosser moeten wij dan zoeken?

Antwoord: Een Middelaar, die waarachtig en rechtvaardig mens is, en toch sterker dan alle schepselen, dat wil zeggen, die tevens waarachtig God is.

Lied: Gezang 446:1,2,3,4 (‘O Jezus, hoe vertrouwd en goed’)

Gebed om de opening van het Woord en de verlichting met de Heilige Geest

Schriftlezing: Jesaja 53:1-12 (HSV)

Lied: NLB 482:1,2,3 (‘Er is uit ‘s werelds duistere wolken’)

Verkondiging

Tekst:

Thema: Waarom moest God mens worden?

Meditatief intermezzo (bijv. gedeelte uit Messiah)

Inzameling van de Gaven

Gebeden

Lied: Gezang 136:1,3 (‘Hoor, de engelen zingen de eer’)

Wegzending en Zegen

Preekschets

Gemeente van Christus,

Inleiding

Het is een eenvoudige vraag vanavond: Waarom moest God mens worden? Een eenvoudige vraag die toch ook weer andere vragen kan oproepen. Waarom stuurde de Vader Zijn Zoon de dood in? Is dat niet wreed? Kon God het niet op een andere manier doen? Gewoon vergeven en daarmee klaar? Daar had Jezus toch nooit voor geboren hoeven worden. Nota bene, waarom moest Jezus in zo’n voerbak liggen. Hij werd geeneens fatsoenlijk onthaald hier op aarde. Het leek mij zinvol over deze vraag met elkaar na te denken. Op de catechese en ook in het pastoraat komt deze vraag nog weleens naar voren.

Wat mij geholpen heeft om op deze vraag een antwoord te krijgen is het boekje van de Middeleeuwse Anselmus. Hij schreef een latijns boekje met de titel Waarom God mens werd. Dat dunne boekje is in gespreksvorm uitgegeven waarbij Anselmus met zijn leerling Bono in gesprek is. Allerhande vragen worden gesteld. Bezwaren worden geuit.

In dat boekje stelt Anselmus dat God mens werd niet alleen om te zorgen voor vergeving maar ook voor herstel. Bij ‘vergeving’ had God kunnen zeggen: “Ik vergeef je je zonden” en daarmee is het dan over en uit. Bij ‘herstel’ betekent het dat er nog wat anders moet gebeuren. De dingen moeten daadwerkelijk recht gezet worden. Volgens Anselmus kan niemand anders dat dan God. Maar volgens Anselmus moet dit wel door een mens gebeuren, omdat de mens gezondigd heeft. Er moet dus een Godmens zijn om dat ‘herstel’ tot stand te brengen. En die Godmens is Jezus. Daarom moest God mens worden.

Iemand die hier uitvoerig over schrijft is Paulus in zijn brief aan de Romeinen. Hij legt de link daar tussen ‘Adam’ en ‘Christus’. Zoals de eerste Adam, de Adam in het paradijs, gezondigd heeft, zo moet de tweede Adam, Christus, komen. Paulus schrijft daarover:

Herziene Statenvertaling Hoofdstuk 5

18 Zoals dus door één overtreding de veroordeling gekomen is over alle mensen tot verdoemenis, zo komt ook door één rechtvaardigheid de genade over alle mensen tot rechtvaardiging van het leven.

Door Adam is er de zonde en het oordeel op de zonde. Door Christus is er rechtvaardigheid. God moest mens worden om de zonde van één een mens worden.

Misschien heeft u het weleens gezien: die fresco op het plafond van de Sixtijnse Kapel in Rome. Je ziet daar Adam en Christus afgebeeld. Ze raken elkaar bijna aan: Adam en Christus. Christus moet herstellen wat Adam fout heeft gedaan.

Adam at van de appel - die geen appel was - van de boom van kennis van goed en kwaad. Wat was daarop de straf? Dat hij moest sterven. En dat gebeurde niet. Christus moest sterven om de zonde van Adam teniet te doen. Om bij Christus te komen ging God Zijn weg met het volk Israël. Hij koos hen uit. Hij gaf hen Zijn geboden om zo goed en dichtbij Hem te leven. Dat liep vaak op een fiasco uit, omdat het volk van God minder gehoorzaam was dan God van hen vroeg. Vaak sprak God door de profeten over de komst van de Messias. Het hele Oude Testament is daar zwanger van. Je ziet het, zeker als je terugleest. De dingen vallen op hun plek: God moest mens worden.

Romeinen 5 wat uitpluizen.

Samenvatting

Vragen bij de preek