Ekisoto 1

Fononga he tala’ofa ‘ae ‘Otua

'E anga fefe 'etau fononga he ta'u fo'ou ni?

Lau ‘etau Himi 393 - Himi Ta’u fo’ou

Koe fononga pe kae’oua kuo ha mai ‘ae “Tangata’eiki”

‘Oku tu’unuku mai ‘a Mate

‘Oku tu’unuku mai ‘ae Fili

‘Oku lahi mo hono ngaahi ngaue ke fai

‘Ekisoto 1: Tau fononga pe he ngaahi tala'ofa 'ae 'Otua he ‘oku tu’unuku mai ‘a Mate; ‘a Mamahi; ‘a Setane

Gen 12:1-3 Koe Fonua; Koe Pule’anga lahi; Koe Kakai Monu’ia

Ko ‘eku poini ‘e 3

1) Fononga he tala'ofa 'ae 'Otua 'o fehangahangai ai mo Mate (v.1-7)

1KO eni ‘a e ngaahi hingoa ‘o e ngaahi foha ‘o ‘Isileli na‘e omi ki ‘Isipite fakataha mo Sēkope, ‘o takitaha mo hono ‘api. 2Ko Lūpeni, Simione, Līvai mo Siuta; 3ko ‘Īsaka, Sepulone, mo Penisimani; 4ko Tani mo Nafitalai, ko Kata mo ‘Āseli. 5Pea ko e lau kātoa ‘o e kakai na‘e tupu mei he manava ‘o Sēkope ko e toko fitungofulu. Pea ko Siosifa, kuo ‘i ‘Isipite ia. 6Pea na‘e pekia ‘a Siosifa mo hono ngaahi tokoua kotoa pē, mo e to‘utangata ko ia kātoa. 7Pea na‘e hako ‘a ha‘a ‘Isileli, ‘o nau tupu ‘o hangē ha neveneve, ‘io, na‘a nau hoko ‘o tokolahi mo kaukaua ‘aupito ‘aupito; pea na‘e fonu ‘a e fonua ‘iate kinautolu.

Fakamatala:

Koe kakai fili ne omi ki 'Isipite koe toko 70 pe

1KO eni ‘a e ngaahi hingoa ‘o e ngaahi foha ‘o ‘Isileli na‘e omi ki ‘Isipite fakataha mo Sēkope, ‘o takitaha mo hono ‘api. 2Ko Lūpeni, Simione, Līvai mo Siuta; 3ko ‘Īsaka, Sepulone, mo Penisimani; 4ko Tani mo Nafitalai, ko Kata mo ‘Āseli. 5Pea ko e lau kātoa ‘o e kakai na‘e tupu mei he manava ‘o Sēkope ko e toko fitungofulu. Pea ko Siosifa, kuo ‘i ‘Isipite ia.

Gen 46:3‘Oua te ke manavahē ke ‘alu hifo ki ‘Isipite, he te u ngaohi koe ‘i ai ko e kakai lahi: 4te u ‘alu hifo mo koe ‘e au ki ‘Isipite,

Pea pekia 'ae to'utangata ‘oe kau hongofulumaua peteliake

6Pea na‘e pekia ‘a Siosifa mo hono ngaahi tokoua kotoa pē, mo e to‘utangata ko ia kātoa.

Ka na'e tupu tokolahi mo kaukaua 'aupito 'a 'Isileli 'o fakafonu 'ae fonua ko 'Isipite

7Pea na‘e hako ‘a ha‘a ‘Isileli, ‘o nau tupu ‘o hangē ha neveneve, ‘io, na‘a nau hoko ‘o tokolahi mo kaukaua ‘aupito ‘aupito; pea na‘e fonu ‘a e fonua ‘iate kinautolu.

Fakahokomai:

‘E fefe ‘a ‘etau fononga ‘oka tau ka fetaulaki moe mate?

Kuo tau hoko koe hako ‘o ‘Epalahame ‘ia Kalaisi Gal 3:29

‘E mate kofa’a ho’o huhu?

Koia ‘oku mo’ui mo tui pikitai kiate au ‘e ‘ikai tene mate ‘o ta’engata

Ps 73 Koia ‘oku ne puke ho to’omata’u ‘o fale’i mo takihala pea te ne ‘omi kihe kololia

Kuo tala’ofa ‘ae ‘Otua ke fakatupu mo fakatokolahi hono kakai - neongo ‘etau ngali tokosi’i mo vaivai

Tala ‘ehe Punake: Anga ‘oe lotu ia, hono fua fokotu’u… Langa ‘eha tokosi’i ‘o hapai pe ‘ehe tu’a, ‘ikai kau ai ‘a hou’eiki

Te ne fakatokolahi, Te ne fakamonu’ia, te ne ‘ave kitautolu kihe fonua lelei

2) Fononga he tala'ofa 'ae 'Otua 'o fehangahangai ai mo Mamahi (v.8-14)

Pea na‘e hoko ‘o pule ki ‘Isipite ha tu‘i kehe, ‘a ia na‘e ‘ikai te ne ‘ilo ‘a Siosifa. 9Pea ne pehē ki hono kakai; Vakai, ko e kakai ni ko ha‘a ‘Isileli ‘oku nau tokolahi mo mālohi ‘iate kitautolu; 10‘ē, tau fai fakapotopoto ki ai; na‘a nau toe tokolahi ange, pea ka faifai pea hoko ha tau, pea nau kau foki kinautolu mo hotau ngaahi fili, ‘o tau‘i kitautolu, ‘o nau ‘alu ai mei he fonua. 11Ko ia na‘a nau fakanofo kiate kinautolu ha kau ‘ōfisa ‘o e fatongia, koe‘uhi ke fakavaivai‘i kinautolu ‘aki ‘a e fua kavenga. Pea na‘a nau langa mo‘o Felo ‘a e ongo kolo tuku‘anga koloa, ko Pītomi mo Lamesisi. 12Ka ko e lahi leva ‘enau fakamamahi‘i kinautolu, pea lahi ai foki ‘enau tupu mo ‘enau mafola. Pea na‘a nau puputu‘u telia ‘a ha‘a ‘Isileli. 13Ko ia na‘e hanga ai ‘a e kakai ‘Isipite ‘o fakangāue mamafa ‘a ha‘a ‘Isileli:14'pea nau ‘ai ke konā ‘enau mo‘ui ‘aki ‘a e ngāue fakaongosia, ‘a e ngaohi kelepulu mo e maka ‘umea, pea mo e ngāue kehekehe ‘i he vao: ko e ngāue kotoa na‘a nau fakangāue‘i ai kinautolu na‘e mamafa. '

Fakamatala:

Pea hopo hake ha tu'i kehe ne 'ikai te ne 'ilo 'a Siosifa

8Pea na‘e hoko ‘o pule ki ‘Isipite ha tu‘i kehe, ‘a ia na‘e ‘ikai te ne ‘ilo ‘a Siosifa.

Pea ne loto ke fakapopula'i 'a 'Isileli ke 'oua te nau toe 'alu atu mei 'Isipite

9Pea ne pehē ki hono kakai; Vakai, ko e kakai ni ko ha‘a ‘Isileli ‘oku nau tokolahi mo mālohi ‘iate kitautolu; 10‘ē, tau fai fakapotopoto ki ai; na‘a nau toe tokolahi ange, pea ka faifai pea hoko ha tau, pea nau kau foki kinautolu mo hotau ngaahi fili, ‘o tau‘i kitautolu, ‘o nau ‘alu ai mei he fonua.

Pea nau fai ke fakavaivai mo fua kavenga 'o nau tuku ke nau langa 'a 'Isipite

11Ko ia na‘a nau fakanofo kiate kinautolu ha kau ‘ōfisa ‘o e fatongia, koe‘uhi ke fakavaivai‘i kinautolu ‘aki ‘a e fua kavenga. Pea na‘a nau langa mo‘o Felo ‘a e ongo kolo tuku‘anga koloa, ko Pītomi mo Lamesisi.

Kae 'asili ai 'enau tupu tokolahi mo mafola 'o puputu'u ai 'a 'Isipite

12Ka ko e lahi leva ‘enau fakamamahi‘i kinautolu, pea lahi ai foki ‘enau tupu mo ‘enau mafola. Pea na‘a nau puputu‘u telia ‘a ha‘a ‘Isileli.

Koia na'a nau fakangaue mamafa 'a 'Isileli 'o ai ke kona mo ongosia 'a 'Isileli

13Ko ia na‘e hanga ai ‘a e kakai ‘Isipite ‘o fakangāue mamafa ‘a ha‘a ‘Isileli: 14pea nau ‘ai ke konā ‘enau mo‘ui ‘aki ‘a e ngāue fakaongosia, ‘a e ngaohi kelepulu mo e maka ‘umea, pea mo e ngāue kehekehe ‘i he vao: ko e ngāue kotoa na‘a nau fakangāue‘i ai kinautolu na‘e mamafa.

Pea na’e fakakona ‘enau mo’ui ‘aki ‘ae ngaue fakaongosia - fakamamahi

14'pea nau ‘ai ke konā ‘enau mo‘ui ‘aki ‘a e ngāue fakaongosia, ‘a e ngaohi kelepulu mo e maka ‘umea, pea mo e ngāue kehekehe ‘i he vao: ko e ngāue kotoa na‘a nau fakangāue‘i ai kinautolu na‘e mamafa.

Fakahokomai:

‘E fefe ‘etau fehangahangai moe ngaahi fakamamahi moe fakamafasia mo’ui ‘ae Tevolo?

Lea’aki pe Tala’ofa ‘ae ‘Otua ki ho’o mo’ui:

Ps 71:20-21 koe ‘Eiki pe, kuo ‘omi faingata’a lalahi mo kovi, ka tene fakahaofi

Dan 3:17-18 ‘Oku lava ‘e hotau ‘Otua ke fakahaofi meihe faingata’a pea ‘oka ‘ikai ‘e ‘ikai te tau tukulolo kihe

Isa 43:1-2 ‘Oku tau ka o he vai moe loto afi, ‘e ‘ikai lomekina pe velahia

Mat 11:28-29 ‘Oku ma’ama’a pe kavenga ‘a Sisu pea molu ‘ene ‘ioke (fatongia)

1 Jn 4 ‘Oku ‘ikai ke fakamafasia ‘ae folofola ‘ae ‘Otua

3) Fononga he tala'ofa 'o fehangahangai ai mo [Setane] koe 'eiki 'oe maama ko 'eni (v.15-22)

Pea me‘a ‘a e Tu‘i ‘Isipite ki he ongo mā‘uli Hepelū, ‘a ia ko e hingoa ‘o e taha ko Sīfila, pea ko e hingoa ‘o hono ua ko Pua. 16Pea ne folofola ‘o pehē, ‘I ho‘omo fai ho‘omo ngāue mā‘uli ki he kau fefine Hepelū, ‘o mamata ki he fā‘ele, kapau leva ko ha tama tangata, pea te mo tāmate‘i ia; ka ‘o kapau ko ha ta‘ahine, ‘e mo‘ui pē ia. 17Ka ko e ongo mā‘uli na‘a na manavahē kia ‘Elohimi, pea na‘e ‘ikai te na fai ‘o hangē ko e tu‘utu‘uni ‘a e Tu‘i ‘Isipite kiate kinaua, ka na‘a na tuku ke mo‘ui ‘a e tamaiki tangata. 18Pea ui ange ‘e he Tu‘i ‘Isipite ‘a e ongo mā‘uli, ‘o ne folofola kiate kinaua, Ko e hā kuo mo fai pehē ai, ‘o tuku ke mo‘ui ‘o e tamaiki tangata?19Pea tali ‘a e ongo mā‘uli kia Felo, Ko hono ‘uhinga he ko e kau fefine Hepelū ‘oku ‘ikai te nau hangē ko e kau fefine ‘Isipite; ka ‘oku nau mālohi, pea ‘i he te‘eki ke a‘u ‘a e mā‘uli kiate kinautolu kuo nau fā‘ele. 20Ko ia na‘e fai lelei ‘a e ‘Otua ki he ongo mā‘uli; pea na‘e tupu ‘a e kakai, ‘o hoko ‘o kaukaua ‘aupito. 21Pea ko e me‘a ‘i he manavahē ‘a e ongo mā‘uli kia ‘Elohimi, ko ia na‘a ne fakaai hona fale. 22Pea fai fono ‘e Felo ki hono kakai kotoa, ‘o pehē, ‘Ilonga ha tamasi‘i tangata ‘e fā‘ele‘i, te mou lī ki he vaitafe, ka ‘ilonga ha ta‘ahine te mou tuku ke mo‘ui.

Fakamatala:

Pea tala 'ehe tu'i 'Isipite ke tamate'i 'ae fanau tangata

15Pea me‘a ‘a e Tu‘i ‘Isipite ki he ongo mā‘uli Hepelū, ‘a ia ko e hingoa ‘o e taha ko Sīfila, pea ko e hingoa ‘o hono ua ko Pua. 16Pea ne folofola ‘o pehē, ‘I ho‘omo fai ho‘omo ngāue mā‘uli ki he kau fefine Hepelū, ‘o mamata ki he fā‘ele, kapau leva ko ha tama tangata, pea te mo tāmate‘i ia; ka ‘o kapau ko ha ta‘ahine, ‘e mo‘ui pē ia.

Ka na'e 'apasia 'Otua 'ae ongo ma'uli

17Ka ko e ongo mā‘uli na‘a na manavahē kia ‘Elohimi, pea na‘e ‘ikai te na fai ‘o hangē ko e tu‘utu‘uni ‘a e Tu‘i ‘Isipite kiate kinaua, ka na‘a na tuku ke mo‘ui ‘a e tamaiki tangata.

Pea 'eke 'ehe tu'i 'Isipite

18Pea ui ange ‘e he Tu‘i ‘Isipite ‘a e ongo mā‘uli, ‘o ne folofola kiate kinaua, Ko e hā kuo mo fai pehē ai, ‘o tuku ke mo‘ui ‘o e tamaiki tangata?

Pea na tali 'oku malohi 'ae kau fefine 'Isileli he fa'ele

19Pea tali ‘a e ongo mā‘uli kia Felo, Ko hono ‘uhinga he ko e kau fefine Hepelū ‘oku ‘ikai te nau hangē ko e kau fefine ‘Isipite; ka ‘oku nau mālohi, pea ‘i he te‘eki ke a‘u ‘a e mā‘uli kiate kinautolu kuo nau fā‘ele.

Pea failelei 'ae 'Otua ‘o tupu kaukau 'aupito ai 'ae kakai

20Ko ia na‘e fai lelei ‘a e ‘Otua ki he ongo mā‘uli; pea na‘e tupu ‘a e kakai, ‘o hoko ‘o kaukaua ‘aupito.

'One fakaai hona fale

21Pea ko e me‘a ‘i he manavahē ‘a e ongo mā‘uli kia ‘Elohimi, ko ia na‘a ne fakaai hona fale.

Pea tala 'e Felo ki hono kakai ke tamate’i e fanau tangata ‘Isileli

22Pea fai fono ‘e Felo ki hono kakai kotoa, ‘o pehē, ‘Ilonga ha tamasi‘i tangata ‘e fā‘ele‘i, te mou lī ki he vaitafe, ka ‘ilonga ha ta‘ahine te mou tuku ke mo‘ui.

Fakahokomai:

‘E fefe ‘etau fetaulaki mo Setane?

Koe ‘apasia ‘Otua ‘oku tu’u mo Sisu he lau ‘ae Tohi

Koe ‘apasia koe me’a fakatupu monu’ia kihe famili moe Siasi

Koe ta’e’apasia ‘Otua ‘ae faiangahala fakafufuu - ka ‘e ‘ilo pe he koe mala ‘e ‘ikai ngata

Kofee kau tangata ‘oe Siasi ke taki he Uikelotu?

Tu’u ‘a Setane ke faka’auha ‘ae kau tangata ‘oe kakai ‘ae ‘Otua

Sio kia ‘Elikena - fai ‘apasia he kuonga kovi, pea tupu ai ha tangata ke ne fakanofo ‘ae ha’a tu’i ‘oku ha’u mei ai ‘a Sisu Kalaisi ko hotau fakamo’ui

Sio ki ha’a Lekapi; fokotu’u ha tukufakaholo lelei ke tauhi ‘e ho’o famili

Kau fefine sio kia Loisi mo ‘Iunisi - ‘ohake ‘etau fanau he Tohitapu

Sakalameniti