Preek 1 Joh. 5:14-21

Samenvatting bedoeld als terugblik op 1 Joh. 5:6–13 én inleiding op de preek over 1 Joh. 5:14–21:

In de vorige dienst stonden we stil bij de overwinnende kracht van het geloof.

Johannes liet ons zien dat ware zekerheid niet rust op wat wij doen, maar op wat God heeft gedaan in Jezus Christus.

Geloof is geen menselijke prestatie, maar een gave die voortkomt uit wedergeboorte.

Wie gelooft dat Jezus de Zoon van God is, ontvangt een nieuwe identiteit als kind van God.

Uit dat geloof vloeien liefde en gehoorzaamheid voort, niet als voorwaarde, maar als vrucht.

Tegelijk erkenden we de spanning van het christelijk leven. De roep tot liefde en gehoorzaamheid kan schuren, juist omdat gelovigen zichzelf vaak zwak en struikelend ervaren.

Twijfel en vragen kunnen knagen: Is het Evangelie wel waar, en is het geloof niet vooral mensenwerk? Johannes neemt ons daarom mee naar “De rechtbank van de waarheid”. Daar klinken aanklachten tegen het christelijk geloof. Maar daar laat God Zelf Zijn getuigen spreken: de doop van Jezus, het kruis, de Heilige Geest, God de Vader, de ervaring van gelovigen en het getuigenis van het eeuwige leven. Al deze stemmen wijzen eensgezind naar Christus.

Geloven is het getuigenis over Jezus aannemen en ons er van harte aan overgeven. Zij die geloven in Christus ontvangen het eeuwige leven en mogen met vertrouwen de toekomst tegemoet zien. Want niets zal hen kunnen scheiden van liefde van God in Christus Jezus onze Heere.

Vanuit die vaste zekerheid gaan we nu verder in 1 Johannes 5:14–21, het laatste deel van de brief. Misschien een beetje complex, maar uiterst belangrijk om met elkaar te bespreken. Want de geloofszekerheid is heerlijk, maar het blijft niet naar binnen gericht. Johannes laat zien hoe het leven met God zich uitwerkt in:

vrijmoedig gebed,

in zorg voor elkaar,

in waakzaamheid tegenover de zonde

en in een leven dat zich bewaart bij Christus.

Wie de Zoon heeft, leeft niet alleen in zekerheid, maar ook in afhankelijkheid, gehoorzaamheid en vertrouwen op God, midden in een wereld die Hem niet kent. 2X

1 John 5:14 “En dit is de vrijmoedigheid die wij hebben in het toegaan tot God, dat Hij ons verhoort, telkens als wij iets bidden naar Zijn wil.” Vrijmoedig gebed

Nu de brief van Johannes tot haar einde komt drijft de Heilige Geest de apostel om ons nog een aantal belangrijke lessen te leren. Het is de laatste boost van bemoediging voor een aangevochten gemeente. De brief had kunnen stoppen bij vers 13. De zekerheid van het geloof en de aansporing om te blijven vertrouwen op Christus. We hebben geleerd dat die zekerheid vastligt buiten onszelf. Door het geloof is er vrede met God. De oorlog is voorbij, de prijs voor de vrede is betaald. Vijanden zijn nu kinderen geworden.

Maar daarmee is Gods bedoeling nog niet volbracht. Hoe was Johannes zijn brief begonnen? Wilde hij geloof en zekerheid voortbrengen? Dat ook…, maar hij richt zijn pijlen verder. God wil niet slechts Zijn kinderen gered hebben, Hij wil een diepe liefdesband met ze opbouwen.

1 John 1:3–4 “wat wij gezien en gehoord hebben, verkondigen wij u, opdat ook u gemeenschap met ons hebt; en deze gemeenschap van ons is er ook met de Vader en met Zijn Zoon Jezus Christus. En deze dingen schrijven wij u, opdat uw blijdschap volkomen wordt.”

Het is dus niets minder dan een intense liefdesrelatie die de God van hemel en aarde aangaat met mensen. En zoals iedere relatie het nodig heeft om met elkaar te praten en elkaars hart te delen, zo is dat in deze relatie ook! En hiertoe spoort Johannes ons aan.

Nu je zeker bent dat het goed is tussen God en jou, God wil Zichzelf aan je kwijt. De deur naar de Vader is open. Je hebt vrijmoedigheid! Letterlijk staat er: Je mag alles zeggen! Openhartig spreken! Johannes bedoeld: Je mag, met je gebrokenheid en zondigheid die er nog is en zal zijn, om Christus wil, recht op God aflopen!…. Niet in trots, maar vanwege de relatie. Het is het vertrouwen van een kind die weet dat, wat er ook gebeurt is, zij een kind van de vader is en altijd welkom is! 1 John 5:14 “En dit is de vrijmoedigheid die wij hebben in het toegaan tot God, dat Hij ons verhoort, telkens als wij iets bidden naar Zijn wil.”

Johannes wil ons leren te bidden in tegenwoordigheid van God. Bidden is komen in Gods aanwezigheid en daar je hart delen bij Iemand die alles weet, Ook je dubbelheid en je Rom. 7 ervaringen… Over gebed leren we dat:

God luistert als een Vader

Hij Zijn wil doet, zelfs als ik dat niet gebeden heb…

De zekerheid van de verhoring die Johannes ons hier leert is niet los verkrijgbaar. Het is nauw verbonden aan de zekerheid van het geloof, liefdevolle gehoorzaamheid en de vergeving van zonden, niet alleen voor onszelf, maar ook voor de medebroeder en zuster die net als wij falen…(2x) R.A. Torrey schreef over gebed: Gebed is de sleutel die alle voorraadkamers van Gods oneindige genade en kracht ontsluit. Alles wat God is en alles wat God heeft, staat ter beschikking van het gebed. Maar we moeten de sleutel gebruiken. Gebed kan alles doen wat God kan doen, en aangezien God alles kan doen, is gebed almachtig. (The Power of Prayer, 17)

Nooit kan iemand de noodzaak en de kracht van het gebed overschatten. En tegelijkertijd is het soms het moeilijkste wat er is… Wat kan bidden soms heel eenvoudig zijn….

Maar er zijn tijden… tijden dat het een lange weg terug is naar het gebed… Johannes wil ons leren dat God de Vader heel graag ons gebed wil horen! Hoe dwars en dwaas ons gebed ook kan klinken. Hij wil het horen en wil ons inzetten om Zijn goede wil op aarde te volbrengen. Hij schakelt Zijn gezin in om de kracht van de verzoening te bewerken. In deze duistere wereld is Hij het licht van Zijn genade aan het verspreiden. Het goede nieuws van redding voor zondaren door het geloof in Jezus Christus. En hij gebruikt hiervoor Zijn kinderen.

Hij bereikt de wereld niet door Zijn engelen strooifolders uit de hemel te laten strooien. Nee, hij stuurt Zijn kinderen eropuit om te getuigen, en Hij zorgt ervoor dat mensen dit getuigenis geloven, zich bekeren en zo Zijn kind worden. En precies op dezelfde manier schakelt de Vader Zijn gezin in voor een christen die faalt…

1 John 5:16 “Als iemand zijn broeder ziet zondigen, een zonde niet tot de dood, dan moet hij tot God bidden, en Hij zal hem het leven geven, namelijk aan hen die niet zondigen tot de dood. Er is een zonde tot de dood; daarvoor zeg ik niet dat hij moet bidden.”

Wat is de eerste reactie van een christen als hij ziet dat een van zijn broeders of zusters zondigt? We spreken over de zonde van de broeder/zuster allereerst met God! Voor al het andere wat moet gebeuren als iemand publiek zondigt, want dat is er er aan de hand. Het is zonde die je ziet… Het is overduidelijk, hier gaat iemand echt de mist in. Let op hoe de zondaar hier genoemd wordt: Zijn broeder… Ben ik mijn broeders hoeder? Ja dat ben je…. Velen slaan de stap die Johannes hier gebied over… Of ze doen niets en laten die ander verdwalen in de duisternis. Of ze roddelen erover… Of ze gaan er op hoge poten naartoe om… Tot God bidden…. Hoe komen we zelf tot God? Alleen op grond van het verzoenend bloed van Christus. Als geredde zondaren die het iedere minuut van de dag moeten hebben van Zijn vergeving en genade. Onze enige hoop om niet door Gods heerlijkheid verpletterd te worden is de bedekking van Jezus Christus onze Voorbidder in de hemel.

En weet je gemeente, dat doet wat met je. Dat maakt je hart zacht, genadig en uiterst mild voor je broeder of zuster die faalt… Net als jij zo vaak…

Wat gebeurt er met de zondigende broeder of zuster waarvoor gebeden wordt? Ja, hij of zij was misschien bezig het leven te verliezen… Dat maakt Johannes hier duidelijk. Het pad van de zonde kiezen is de dood kiezen boven het leven… Want zonde is altijd de dood in de pot, hoe schitterend ze zich ook voordoet. Het is net vuurwerk, het lijkt even mooi, maar er blijft niets van over.

Zo is het ook met zonde, het belooft leven, vreugde, maar uiteindelijk verknald het alles… Het loon op de zonde is de dood. Maar let op. Wat is de kracht van een broeder of zuster die voor je bidt? Wat doet God zeker als verhoring op zulke gebeden? Hij geeft leven!

En als je goed kijkt naar vers 11-13 dan zie je wat Johannes hier bedoeld. Het is niets minder dan een diepere band met de Zoon van God. Hij is het leven! Eeuwig leven!

Iedere gelovige die vervalt tot zonde is het Evangelie kwijt, is de Zoon van God kwijt!

Wat we nodig hebben is geen pak slaag, maar de Persoon van de Zoon van God die ons hart vervuld.

We hebben Leven nodig, zodat we niet meer met de dood spelen…

We hebben Gods gemeenschap en blijdschap nodig! (1 Joh. 1)

Als de zonde aan de deur klopt moet je veel te verliezen hebben…

En precies hetzelfde hebben we nodig als we in zonde gevallen zijn. Niet een terugval in de oude angst en afstand…. Maar diepe verbondenheid (gemeenschap).

Wat heeft Johannes ons hierover geleerd in 1 John 1:9

“Als wij onze zonden belijden: Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid.” En die reinigende, helende en genezende band met Christus wil de Heere opnieuw aan de afgedwaalde zondaar geven als verhoring op het gebed van een broeder of zuster… Geliefde gemeente, Eerlijk gezegd begin ik het een beetje warm te krijgen van dit Bijbelgedeelte. U niet? Dan kunnen we hier in Groot-Ammers best nog wel wat nascholing gebruiken, of niet? (…) Als dit de uitkomst is van geestelijke groei, dan mogen we nog wel een beetje groeien… Zou het kunnen dat de duivel dit Bijbelvers beter kent dan wij? En ons daarom zo druk maakt…. vooral met onszelf, zodat we zo weinig bidden voor de broeders en zusters, ook als ze falen? Laten we hier de komende tijd maar mee gaan oefenen, zowel persoonlijk als gezamenlijk. (…)

Spurgeon over gebed Zouden we niet meer overwinningen kunnen behalen als we dit wapen van het gebed vaker zouden gebruiken? De hele hel is overwonnen wanneer de gelovige zijn knie buigt in dringend smeken. Geliefde broeders, laten we bidden. We kunnen niet allemaal argumenteren, maar we kunnen allemaal bidden; we kunnen niet allemaal leiders zijn, maar we kunnen allemaal pleiters zijn; we kunnen niet allemaal machtig zijn in retoriek, maar we kunnen allemaal krachtig zijn in gebed. Ik zou je liever welsprekend zien met God, dan met mensen. Gebed verbindt ons met de Eeuwige, de Almachtige, de Oneindige; en daarom is het onze belangrijkste toevlucht. Neem je voor om de Heer te dienen en trouw te zijn aan Zijn zaak, want dan kun je Hem moedig om hulp vragen. Zorg ervoor dat je bij God bent, en dan kun je er zeker van zijn dat God bij je is. (An All-Round Ministry, 313–14)

Dit was dus glashelder. Daarnaast is het 2e deel van dit vers wat ons in verwarring brengt… Ik lees het vers voor in de NBV21 zodat we heel goed horen wat Johannes hier zegt:

De Nieuwe Bijbelvertaling Chapter 5

*Als iemand zijn

Volgens sommige uitleggers is dit het allermoeilijkste Bijbelvers om uit te leggen… In zo’n geval moet je als uitlegger erg behoedzaam te werk gaan. Het eerste deel van het vers is duidelijk, daar hebben we de handen vol aan. Wat is de betekenis van het 2e deel? Er is dus en manier van zondigen die zo gruwelijk en volhardend is dat Johannes ons niet aanspoort/beveelt om hiervoor te bidden. Let op, het wordt niet verboden… Wel lijkt Johannes te twijfelen of het zin heeft… Heel belangrijk: Er wordt niet bijgezegd dat het een broeder of zuster is…(dat is belangrijk..)

Wat is de zonde die tot de dood leidt? Er worden door de uitleggers verschillende opties genoemd. Ik beperk me tot de twee die in de Bijbel verschillende keren genoemd worden.

De zonde tegen de Heilige Geest. Wat is de zonde tegen de Heilige Geest? Dat is een opzettelijke, weloverwogen, moedwillige verbale voortdurende verwerping van de Waarheid van het Evangelie waarover de Heilige Geest getuigt. Het is een bewuste verharding van het hart tot een niveau waar gebed niet meer helpt. De Heere Jezus spreekt hierover richting de Farizeeën.

Persoonlijk denk ik dat Johannes iets dichter bij huis blijft. Hij heeft in heel de brief gewaarschuwd voor de leer, het leven en de zondige praktijken van de afvalligen van de gemeente. In het geheel van de brief wijst hij hier de valse leraren aan die in de volgende zonden volharden: Ze staan opzettelijk voortdurend het getuigenis van God over de persoon en het werk van Christus tegen. Een van de uitleggers schreef het heel kernachtig:

D. Edmond Hiebert: Deze valse leraren openbaarden de geest van de antichrist, scheidden zich af van de ware kerk en verdraaiden of verwierpen de apostolische boodschap van verlossing in Christus. Door opzettelijk de vleesgeworden Zoon van God te verwerpen, in wie het eeuwige leven beschikbaar is, begingen ze een geestelijke houding en handelwijze die alleen kon worden gekarakteriseerd als 'zonde tot de dood'. ('Een Uitleg van 1 Johannes 5:13-21') Voor een goed verstaander komen hier de zonde tegen de Heilige Geest en de houding van de dwaalleraars heel dicht bij elkaar.

Wie het Leven zelf af blijft wijzen, kan niets anders dan de dood verwachten.

Zonde die tot de dood leidt is:

Opzettelijke weigering in Christus te geloven, Gods geboden te volgen en de broeders lief te hebben.

Hier valt niet tegen te bidden… Zij moeten gerekend worden tot de tegenstanders van God, de antichrist… In vers 18 vervolgt Johannes de bemoediging van de gelovigen.

3x Hij zegt over hen: Wij weten!

1 John 5:18 “Wij weten dat ieder die uit God geboren is, niet zondigt; maar wie uit God geboren is, bewaart zichzelf en de boze heeft geen vat op hem.”

1 John 5:19 “Wij weten dat wij uit God zijn en dat de hele wereld in het boze ligt.”

1 John 5:20 “Maar wij weten dat de Zoon van God gekomen is en ons het verstand heeft gegeven om de Waarachtige te mogen kennen; en wij zijn in de Waarachtige, namelijk in Zijn Zoon, Jezus Christus. Die is de waarachtige God en het eeuwige leven.”

Nou, zegt iemand, ik weet niet voor wie dit een bemoediging is, maar in ieder geval niet voor mij…. Wie uit God geboren is zondigt niet…. Ik zondig, dus…. Nee, niet gelijk je laten ontmoedigen. Dit heeft Johannes al drie keer eerder besproken. Zij die uit God geboren zijn maken er geen bewuste gewoonte van om door te gaan, om te volharden in zonden… De Heilige Geest die in hen gekomen is, begint een proces van heiliging en zal daarin slagen! Er verandert echt veel in je leven als je van instrument van de zonde een kind van God wordt.

Nee, nergens heeft Johannes ons geleerd dat we niet meer in zonde kunnen en zullen vallen. Luister maar naar 1 John 1:8 “Als wij zeggen dat wij geen zonde hebben, misleiden wij onszelf en is de waarheid niet in ons.”

Hij bedoeld hier het gedrag van dwaalleraars die Christus verloochenen en er een gewoonte van maken, er plezier in hebben in een leven van zonden… Daarmee laten ze zien dat ze niet uit God geboren zijn. Maar dan het 2e deel van het vers. Dat brengt nog veel meer moeilijkheden met zich mee. 1 John 5:18 “Wij weten dat ieder die uit God geboren is, niet zondigt; maar wie uit God geboren is, bewaart zichzelf en de boze heeft geen vat op hem.” Wie uit God geboren is, bewaart zichzelf…. en de boze heeft geen vat op hem…. Nou, zullen we maar naar huis gaan… Jezelf bewaren… Lukt het u?

De boze geen vat op je… Je moest eens weten… Ik ga naar huis, ik ben er klaar mee!! De ene keer wordt je bemoedigd, daarna weer de put ingegooid… Hier kan ik niks mee…

Blijf nog even zitten… Want het onbegrip komt door de Bijbelvertaling. De Engelse NIV heeft dit veel beter vertaald. Ik geef hem eerst exact weer en zal hem dan in het Nederlands weergeven.

New International Version (2011) Chapter 5

18 We know that anyone born of God does not continue to sin;

Wij weten dat iedereen die uit God geboren is, niet blijft zondigen; Degene die uit God geboren is, bewaart hen en de boze kan hen geen kwaad doen.

Waarom kunnen de kinderen van God niet doorgaan met zondigen? Omdat Gods Zoon hen bewaart! Dat is het geheim! Jezus heeft heeft aan het kruis de redding verkregen. Nu, door Zijn werk in de hemel onderhoud en bewaakt Hij de redding! Jezus zegt dit Zelf in Zijn gebed tot de Vader:

John 17:12 “Toen Ik met hen in de wereld was, bewaarde Ik hen in Uw Naam. Hen die U Mij gegeven hebt, heb Ik bewaard en niemand uit hen is verloren gegaan dan de zoon van het verderf, opdat de Schrift vervuld wordt.”

Toch maar goed dat je nog even gebleven bent… Omdat we bewaakt en bewaard worden, krijgen we steeds weer het inzicht, de energie en de moed om te volharden. (Dl. hs 5) En dit sluit ook naadloos aan bij de laatste belofte/bemoediging van Johannes in vers 20. 1 John 5:20 “Maar wij weten dat de Zoon van God gekomen is en ons het verstand heeft gegeven om de Waarachtige te mogen kennen; en wij zijn in de Waarachtige, namelijk in Zijn Zoon, Jezus Christus. Die is de waarachtige God en het eeuwige leven.”

Hiermee nauw verbonden is vers 21

1 John 5:21 “Lieve kinderen, wees op uw hoede voor de afgoden.

Johannes eindigt zijn brief zoals hij begonnen is, door over Jezus te getuigen!

Het geheim van het christelijk geloof is God die in een wereld vol leugen, zonde en dood Zichzelf heeft geopenbaard als: De Weg De Waarheid En het Leven. Alleen als je Hem volgt, verdwaal je niet in deze duistere wereld.

Zijn weg is de juiste route

Zijn waarheid maakt vrij

Zijn woorden geloven, de geboden houden en de naaste liefhebben is echt leven.

Voor deze Redder keren we de afgoden de rug toe. Een afgod is alles waar je op vertrouwt voor redding in plaats van Christus. Hierbij moeten we ook denken aan alle pogingen om zelf redding te verdienen door hard ons best te doen… Ook die afgod laten we los vanwege de Waarheid, de zekere weg en het Leven dat Christus geeft voor allen die op Hem vertrouwen. Geliefde gemeente, Dat wat het woord van God door de bediening van de apostel Johannes. Dit is het apostolische waarachtige Evangelie. Ik heb niets achtergehouden, maar u de volle waarheid verkondigd. Klamp je hieraan vast. Leef dit leven en u zult zeker de eeuwige heerlijkheid binnengaan. Halleluja, Amen!