Sermon Tone Analysis
Overall tone of the sermon
This automated analysis scores the text on the likely presence of emotional, language, and social tones. There are no right or wrong scores; this is just an indication of tones readers or listeners may pick up from the text.
A score of 0.5 or higher indicates the tone is likely present.
Emotion Tone
Anger
0.07UNLIKELY
Disgust
0.09UNLIKELY
Fear
0.08UNLIKELY
Joy
0.19UNLIKELY
Sadness
0.11UNLIKELY
Language Tone
Analytical
0UNLIKELY
Confident
0UNLIKELY
Tentative
0UNLIKELY
Social Tone
Openness
0.01UNLIKELY
Conscientiousness
0.12UNLIKELY
Extraversion
0.23UNLIKELY
Agreeableness
0.44UNLIKELY
Emotional Range
0.05UNLIKELY
Tone of specific sentences
Tones
Emotion
Language
Social Tendencies
Anger
< .5
.5 - .6
.6 - .7
.7 - .8
.8 - .9
> .9
Sálmar
Upphafssálmur: Komum, fögnum fyrir Drottni (212)
Fyrir ritningarlestur: Hver fögur dyggð í fari manns (195, lag 118)
Fyrir prédikun: Vor Guð oss lýsa lát þitt orð (söngblað)
Þakkarfórn: Guðs kirkja er byggð á bjargi (288)
Lokasálmur: Nú héðan á burtu í friði eg fer (424)
Kollekta
Almáttugi, eilífi Guð! Gróðursettu oss í þínum kærleika, svo að við getum elskað þig umfram allt, og náungan eins og okkur sjálf, og orðið hæfileg fyrir þá himnesku sælu, sem þú hefur heitið okkur af þínum eilífum kærleika.
Bænheyr oss fyrir þinn son, Jesú Krist, Drottinn vorn, sem með þér lifir og ríkir, sannur Guð um aldir alda.
Amen.
Ritningarlestur
Fyrri ritningarlestur þessa Drottins dags er að finna í Fyrstu mósebók kafla 4 versum 3-16
L: Þannig hljómar hið heilaga orð.
S: Guði sé þakkargjörð.
L: Síðari ritningarlestur þessa Drottins dags er að finna í fyrra Jóhannesarbréfi, kafla 4, versum 7-11
L: Þannig hljómar hið heilaga orð.
S: Dýrð sé þér Drottinn, því þú hefur orð eilífs lífs!
Hvert annað ættum vér að fara!
Guðspjall
P: Guðspjallið skrifar guðspjallamaðurinn Lúkas
S: Guði sé lof og dýrð fyrir sinn gleðilega boðskap.
P: Þannig hljómar hið heilaga guðspjall.
S: Lof sé þér Kristur.
Prédikun
Við höfum nú heyrt tvær frásagnir úr Biblíunni, sem eru að mörgu leyti andstæður.
Fyrri sagan sagði frá tveimur af sonum Adam og Evu, þeim Kain og Abel.
Báðir báru fram fórn fyrir Guð, Kain af ávöxtum jarðarinnar og Abel af sauðfé hjarðar sinnar.
Sérstaklega er tekið fram að Abel fórnaði af frumburðum hjarðarinnar og feiti þeirra, eins og síðar verður að ákvæði í lögmálinu.
Í bréfinu til Hebrea kemur einnig fram að Abel bar fram sína fórn í trú og trausti til Guðs.
Ekkert er sagt um Kain þar, en í frásögninni í fyrstu Mósebók kom þó í ljós að hann var fjótur að öfunda og hata bróður sinn.
Það er því ekki úr vegi að ætla að hann hafi átt von á því að fá eitthvað í staðinn fyrir fórn sína.
Það má ætla að trú og traust Abels ástæðan fyrir því að Guð leit með velþóknun til fórnar Abels, en ekki Kains.
Fyrir Kain skipti það þó varla miklu máli.
Sama hver ástæða Guðs var, bitrast Kain það mikið að hann ákvað að drepa bróður sinn í leyni úti á akri.
Þegar Guð svo spyr hann hvar Abel sé, segist Kain ekkert vita, og bætir svo við spurningu:
Á ég að gæta bróður míns?
Þrátt fyrir að þetta hafi verið nokkuð slök tilraun til að beina athyglinni í burtu, er svarið kannski ekki alveg augljóst.
Var það á ábyrgð Kains að gæta Abels bróður síns?
Við skulum geyma þessa spurningu aðeins, áður en henni er svarað, skulum við líta á síðari frásögnina.
Miskunnsami samverjinn
Því löngu, löngu síðar kemur lögvitringur til Jesú og spyr hann hvernig hann megi öðast eilíft líf.
Jesús spyr hann þá hvort sáttmáli Guðs við ísraelsþjóð, þ.e.a.s lögmál Móse, hafi ekki eitthvað um það mál að segja.
Jú, svo sannarlegla, það veit þessi lögvitringur vel.
Hann kann augljóslega Biblíuna sína vel, og svarar svona:
Gott svar!
Þetta er sá kjarni sem lögmálið allt snýst um.
Jesús segir það sjálfur í 22. kafla Matteusarguðspjalls, þear annar lögvitringur spyr hann hvað sé æðsta boðorðið.
Allt lögmálið og spámennirnir hvíla á þessum tveimur boðorðum, að við eigum að elska Guð og náungann.
Ekki nóg með það, heldur er þetta eitthvað sem við getum skilið: Við eigum að koma fram við Guð og menn af kærleika.
Er ekki bara hægt að hafa þetta bara svona einfalt.
Til hvers eru þá öll hin boðorðin, og allar aðrar reglur.
Er einhver þörf fyrir það?
Nútímamanninum líkar það vel, sem stöðugt endurtekur frasa eins og “ást er ást” eða “kærleikur er kærleikur.”
Vandamálið er bara það, að svoleiðis yfirlýsing er svo algild, að ein og sér, án þess að kærleikurinn sé skilgreindur frekar, þýðir þetta alls ekki neitt.
Ritningin segir að Þú átt að elska Guð af öllu hjarta, sálu og mætti!
En hvernig fer maður eiginlega að því?
Í hverju felst það?
Ritningin segir að þú átt að elska náungann eins og sjálfan þig! En hver er eiginlega þessi náungi, og hvað felst eiginlega í því að elska hann?
Kannski hefði þessi lögvitringur getað svarað því að einhverju leyti.
Hann þekkti augljóslega ritningarnar, og hlaut þess vegna að hafa hugsað um þessa hluti áður.
Í raun er það þannig, eins og dæmisaga Jesú sýnir okkur, að hver sá sem Guð setur í veg okkar, er náungi okkar, sem við eigum að elska eins og okkur sjálf.
Og aðstæðurnar segja fyrir um það hvernig við eigum að gera það.
Öllum þeim sem slasaði maðurinn varð í vegi fyrir, bar þess vegna skylda til þess að sýna honum kærleika í verki, með því að nema staðar, líta á manninn, og gera það sem stóð í þeirra valdi til að bjarga honum.
Hér eru aðstæðurnar svo augljósar að það þarf ekki að spyrja að því hvað levítinn og presturinn hefðu átt að gera.
En auðvitað er þetta ekki alltaf svona einfalt.
Ef allir þeir sem verða á vegi okkar eru náungi okkar, þá er augljóst að náunginn hefur ekki allaf þörf á fyrstu hjálp.
Hvernig eigum við þá að vita hvernig við eigum að fara að?
Til að leiðbeina okkur hefur Guð gefið okkur lögmál sitt, í sínu einfaldasta formi í boðorðunum tíu.
Fyrstu borðorðin þrjú segja okkur hvernig við eigum að elska Guð: Þú skalt ekki aðra guði hafa.
Þú skalt ekki leggja nafn Drottins Guðs þíns við hégóma, og halda skaltu hvíldardaginn heilagann.
Hin boðorðin sjö, segja okkur hvernig við eigum að elska náungann.
Hér kemur straks fram að sá kærleikur mótast af því hver náunginn er.
Fjórða boðorðið, Heiðra skaltu föður þinn og móður, kennir okkur að börn á öllum aldri eiga að elska foreldra sína með þeim hætti að þauð heiðra þá og hlýða þeim.
Sjötta boðorðið, þú skalt ekki drýgja hór, kennir okkur að hjón eiga að elska hvort annað.
Eiginmaður á ennfremur að elska konuna sína með öðrum hætti en hann elskar t.d.
bréfberann, jafnvel þótt bæði séu þau náungi hans.
Móðir á að elska sín börn með öðru móti en hún elskar börn nágrannans.
Ekki væri gott ef hún færi með allan hópinn í sumarfrí til sólarlanda, án þess að spyrja nokkurn.
Mörg boðorðana eiga þó við um alla: Fimmta boðorðið: Þú skalt ekki mann deyða.
Sjöunda boðorðið: Þú skalt ekki stela.
Áttunda boðorðið: Þú skalt ekki bera ljúgvitni gegn náunga þínum.
Og það þýðir ekki bara að við eigum ekki að ljúga neinu upp á aðra, heldur einnig að við meigum ekki ófrægja, baktala og tala illa um náungann, eða taka orð hans í neinu öðru en besta skilningi.
Ritningin kennir okkur þannig, ekki bara að elska Guð og náungann, heldur einnig hvað kærleikurinn er, og hvernig við komum fram af kærleika í mismunandi aðstæðum.
Að halda boðorð Guðs er kærleikur í verki, eins og Jesús sjálfur segir:
Spurning Kains
Þannig að, þegar Kain spyr hvort hann eigi að gæti bróður síns, þá er það auðvitað villandi spurning, eins og Kain vissi mæta vel.
Auðvitað átti hann ekki að vera barnapía fyrir bróður sinn, sem var fullorðinn maður.
En, aftur á móti átti hann að elska bróður sinn eins og sjálfan sig, og láta sér annt um hann.
Og þar með:Já!
Að gæta hans, og hjálpa honum þegar þörf var á.
Þess í stað öfundaði hann Abel, og öfundin varð síðan að hatri, og hatrið að dauða.
Níunda boðorðið kennir okkur: Þú skalt ekki girnast hús náunga þíns, og tíunda boðorðið: Þú skalt ekki girnast konu náunga þíns, þjón, þernu, fénað né nokku það sem náungi þinn á.
Níunda og tíunda boðorðið kenna okkur það að við meigum ekki öfunda náunga okkar, og ekki einu sinni girnast það sem tilheyrir honum.
Því þótt afleiðingarnar séu sjaldan svona skelfilegar, leiðir slík girnd allavega aldrei til góðs.
Það er svarið við spurningu Kains: Þú skal elska náunga þinn eins og sjálfan þig.
Lokaorð
En höfum við þá líka fengið svar við spurningu lögvitringsins?
Hún var í raun svolítið öðruvísi, því það sem hann spurði Jesú um var þetta:
Jesús lét lögvitringinn sjálfan gefa sér tvöfalda kærleiksboðorðið sem samantekt á lögmálinu öllu, og svarar svo:
Það er nokkuð augljóst að sá sigur sem fólst í því að hafa rétt fyrir sér, ekki var mjög skemmtilegur.
< .5
.5 - .6
.6 - .7
.7 - .8
.8 - .9
> .9